Over acne

Wat is acne?

Acne - ook wel acne vulgaris genoemd - is een chronische huidaandoening waarbij de talgklierfollikels ontstoken zijn. Talgklierfollikels en haarfollikels zijn kleine zakjes in de huid. Ze bevatten talgklieren en hebben een opening naar buiten.

Talgklier

Talgklieren maken talg (dat is hetzelfde als huidsmeer) en scheiden dat via de opening van de klier naar de huid uit. Talg houdt de huid soepel en in goede conditie. Bij acne worden de talgklieren in de huid echter groter; ze maken ook meer talg dan normaal aan.

De huid rond de follikelopening verhardt sneller (verhoorning), waardoor de opening van de follikel kleiner wordt. De talgklieren maken onder invloed van hormonen meer talg aan en ze kunnen de grotere hoeveelheid talg niet goed kwijt. De talgophopingen in de talgklier raken langzaam zichtbaar, ze zien er uit als zwarte puntjes op de huid ( 'open' mee-eters of comedonen) of als onderhuidse witte korrels ('gesloten' mee-eters of comedonen). Deze talgophopingen kunnen ontstoken raken. In de talgklier zitten bacteriën (P. acnes) die de talg omzetten in "vrije" vetzuren. Als de talgklierfollikel openbarst door een teveel aan talg en vetzuren, zorgt dat voor een ontsteking in de huid eromheen. Pukkeltjes en puistjes zijn het gevolg: rode bultjes, soms met een wit of gelig kopje erop. Breiden de ontstekingen zich verder uit, dan raken grotere delen van de huid aangedaan en ontstaan noduli en cysten. Acne komt voor op plaatsen waar veel talgklierfollikels zijn: in het gezicht, de nek, op het bovenste deel van de borst, de schouders en de rug.

Lees meer over de oorzaak van acne.

Bekijk het filmpje over de behandeling van acne.

Lees meer

Vormen van acne

Acne verschilt sterk van persoon tot persoon. Om de ernst van de acne te beoordelen - wat van belang is bij de keuze van de juiste behandeling - is acne verdeeld in drie vormen:

  • Milde acne =mee-eters en wat kleine pukkeltjes en puistjes
  • Matige acne = veel mee-eters, pukkeltjes en puistjes
  • Ernstige acne =veel mee-eters, grote pukkels, puisten, noduli en cysten

Vormen van acne

Acne is weliswaar geen gevaarlijke aandoening, maar kan wel erg vervelend zijn. Omdat het vaak in het gezicht zit, is het goed zichtbaar voor anderen. Veel mensen met acne vinden dat vervelend en mijden soms zelfs gezelschap. Acne kan - zeker bij de ernstige vorm - lelijke littekens achterlaten, met name als je zelf puistjes gaat uitknijpen. Een tijdige en goede behandeling van acne kan de schade aanzienlijk beperken.

Weet jij alles over acne? Doe de kennistest.

Lees meer over de vormen van acne

Mee-eters (comedonen)

Mee-eters of comedonen zijn talgophopingen in de huid.

witte comedonen

zwarfte comedonen

Hebben ze een zwart puntje, dan noemen we het 'open' mee-eters (afb. rechts). Het zwarte puntje dat de mee-eter afsluit is de bovenkant van de prop talg en keratine (een stof die het lichaam zelf aanmaakt, haar en huid zijn bijvoorbeeld o.a. opgebouwd uit keratine). Zijn de mee-eters wit, dan zijn het 'gesloten' mee-eters (afb. links). Zoals de naam al aangeeft,hebben die geen opening naar de huid. Heb je alleen mee-eters, dan hoeft de acne nog niet ontstoken te zijn.

Lees meer over mee-eters

Pukkels (papels)

Pukkel (papels)

Pukkels (papels) zijn rode bultjes op de huid. Het zijn ontstoken mee-eters, dat verklaart ook de roodheid. De talgklierfollikel is onderhuids opengebarsten; de talg, bacteriën en vetzuren die eruit komen, veroorzaken een plaatselijke ontsteking.

Puistjes (pustels)

PuistjesPuistjes of pustels zijn pukkels met een wit of gelig kopje. Het zijn ontstoken mee-eters waar bovenop een beetje pus (afvalproduct van een ontsteking) zit.

Welke acnebehandeling is voor jou geschikt? Ga naar de checklist!

Noduli en cysten

Bij ernstige acne zijn er vaak noduli. Dit zijn grote ontstoken bulten die erg pijnlijk zijn en wel 4-6 mm in diameter kunnen zijn.

NodulesCysten zijn grote onderhuidse holtes van 6-20 mm die talg en pus bevatten. Dit is acne met uitgebreide, heftige ontsteking(en), in het ernstigste geval noemen we dit 'acne conglobata'.

Lees meer over noduli en cysten

Oorzaak van acne?

Acne heeft verschillende oorzaken. Zo kun je er aanleg voor hebben - dat geldt vooral voor ernstige acne - maar vooral hormonale veranderingen zijn berucht.

Acne begint meestal rond de puberteit. Er zijn echter ook andere factoren die acne kunnen beïnvloeden:
  • Van roken is inmiddels bekend dat het bestaande ernstige acne kan verergeren.
  • Sommige medicijnen (zoals prednison, middelen tegen epilepsie en tuberculose) of drugs (anabole steroïden) kunnen acne veroorzaken of verergeren.
  • Blootstelling aan sommige irriterende stoffen zoals producten met chloor of olie en cosmetica met stoffen die de talgklieren verstoppen (comedogene stoffen) kunnen acne verergeren.

Lees meer

Wie kunnen acne krijgen?

Acne komt heel veel voor, in principe kan iedereen het krijgen. Het is bepaald geen zeldzame aandoening! Vaak begint het rond de puberteit, wanneer vooral de hormoonhuishouding verandert (daarom noemen we het ook wel 'jeugdpuistjes').

Bijna alle pubers hebben last van acne, zowel jongens als meisjes. Acne kan heel beperkt voorkomen, bijvoorbeeld alleen op het voorhoofd, maar soms bedekken de puistjes het hele gezicht tot aan de rug toe. Sommige mensen blijven er tot op volwassen leeftijd last van houden. Het komt echter ook voor dat het pas op latere leeftijd ontstaat. Medicijn- en drugsgebruik of een stofwisselingsziekte zijn dan bijvoorbeeld de boosdoener.

Lees meer